مقاله شاخه ای از بهشت در روز یکشنبه 29 دی ماه سال 1398 ساعت 00:27:24 توسط تیم تولید محتوا - سایت عکس و مقاله نوشته شده است.

فهرست

راه هایی که ما را به درخت «طوبی» وصل‎ می‎کند

ماه شعبان در آموزه‎های دینی‎مان جایگاه بسیار والایی دارد تا جایی که آن را مقدمه‎ای برای ورود به ماه مبارک رمضان نامیده‎اند و ماهی است که منسوب به سید بزرگوارمان رسول‎الله(ص) است. در این راستا روایتی از رسول گرامی اسلام(ص) درباره ثواب و حساسیت روز اول ماه شعبان اشاره می‎کنیم. این روایت را محدث نوری در صفحه 543 از جلد هفتم «مستدرک وسایل الشیعة» به اسناد خود از امیرالمؤمنین(ع) نقل کرده است.

پیامبر اکرم(ص) فرمود: به درستی که خداوند عزوجل چون روز اول ماه شعبان می‎شود امر می‎کند به درهای بهشت پس باز می‎شود و امر می‎کند درخت طوبی را، پس شاخه‎های ‎خود را براین دنیا نزدیک می‎کند آنگاه منادی پروردگار عزوجل صدا می زند:

ای بندگان خدا این شاخه‎های ‎درخت طوبی است پس به او در آویزید که شما را به سوی بهشت بلند کند و این شاخه‎های ‎درخت زقوم است، بترسید از او که شما را به سوی جهنم هدایت نکند.

قسم به آنکه مرا به راستی به رسالت مبعوث کرده که هر که درسی از خیر و نیکی در این روز کسب کند، پس به درستی که به شاخه‎ای از شاخه‎های ‎درخت طوبی در آویخته، پس آن درخت او را به سوی بهشت می‎کشاند و هر که کسب کند دری از شرّ را در امروز، پس به تحقیق که در آویخته به شاخه‎ای از شاخه‎های ‎درخت زقوم پس آن درخت او را به سوی آتش می‎کشاند.

در این روز هر کس برای خدا نماز مستحبی به جا آورد و هرکه در این روز روزه بدارد و هرکه میان زنی با همسرش، یا پدری با فرزندش، یا خویشاوندان، یا زن و شوهری صلح دهد، خود را به درخت طوبی نزدیک کرده است.

کسی که پریشانی را از بدهکاری که طلبی از او دارد بزداید، یا از طلبش که بر عهده بدهکار است بکاهد و کسی که در حساب خود نظر کند و قرض کهنه‎ای را بر عهده خود ببیند که طلبکارش از به دست آوردنش مأیوس شده، پس آن را به صاحبش برگرداند، خود را به طوبای بهشتی درآویخته است.

طوبی سهم کسی خواهد بود که یتیمی را سرپرستی کند و یا سفیهی را از ضربه زدن به آبرو و عِرض مؤمنی باز دارد و کسی که قرآن یا قسمتی از آن را بخواند و خدا را یاد کند، نعمت‌هایش را برشمارد و آنگاه شکر خدا کند. کسی که از بیماری عیادت کند و کسی که به پدر و مادر یا یکی از آنها نیکی کند و آن که پیش از رسیدن روز اول شعبان پدر و مادر خویش را به خشم آورده بود و در این روز خشنودشان کند و نیز هرکه جنازه‌ای را تشییع کند و در این روز مصیبت زده‌ای را تسلی بخشد و هر کس در این روز چیزی از ابواب خیر را به جا آورد، در زمره کسانی است که در اول شعبان خود را به درخت طوبی بهشتی نزدیک و از زقوم جهنمی دور داشته است.

درآویختگان به شاخه های طوبی و زقوم

فضیلت و اعمال ماه شعبان

در فضیلت و اعمال ماه شعبان است بدانکه شعبان ماه بسیار شریفى است و منسوب است به حضرت سید انبیاءصَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَ اله و آن حضرت این ماه را روزه مى داشت و وصل مى کرد به ماه رمضان و مى فرمود شعبان ماه من است هر که یک روز از ماه مرا روزه بدارد بهشت او را واجب شود و از حضرت صادق علیه السلام روایت است که چون ماه شعبان داخل مى شد حضرت امام زین العابدین علیه السلام اصحاب خود را جمع مى نمود و مى فرمود اى گروه اصحاب من مى دانید این چه ماهى است این ماه شعبان است و حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَ اله مى فرمود شعبان ماه من است پس روزه بدارید در این ماه براى محبّت پیغمبر خود و براى تقرّب به سوى پروردگار خود بحقّ آن خدایى که جان علىّ بن الحسین به دست قدرت اوست سوگند یاد مى کنم که از پدرم حسین بن على عَلیهَاالسَّلام شنیدم که فرمود شنیدم از امیرالمؤ منین علیه السلام که هر که روزه دارد شعبان را براى محبّت پیغمبر خدا و تقرّب بسوى خدا دوست دارد خدا او را و نزدیک گرداند او را به کرامت خود در روز قیامت و بهشت را براى او واجب گرداند و شیخ روایت کرده از صفوان جمال که گفت فرمود به من حضرت صادق علیه السلام که وادار کن کسانى را که در ناحیه و اطراف تو هستند بر روزه شعبان گفتم فدایت شوم مگر مى بینى در فضیلت آن چیزى فرمود بلى بدرستى که رسول خداصَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَ اله هرگاه مى دید هلال شعبان را امر مى فرمود مُنادى را که ندا مى کرد در مدینه اى اهل مدینه من رسولم از جانب رسول خداصَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَاله بسوى شما مى فرماید آگاه باشید بدرستى که شعبان ماه من است پس خدا رحمت کند کسى را که یارى کند مرا بر ماه من یعنى روزه بدارد آن را پس گفت حضرت صادق علیه السلام که امیرالمؤ منین علیه السلام مى فرمود که فوت نشد از من روزه شعبان از زمانى که شنیدم منادى رسول خداصَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَاله ندا کرد در شعبان و فوت نخواهد شد از من تا مدتى که حیات دارم ان شاء الله تعالى پس مى فرمودکه روزه دو ماه که شعبان و رمضان باشد توبه و مغفرت است از خدا و روایت کرده اسماعیل بن عبد الخالق که گفت بودم نزد حضرت صادق علیه السلام که در میان آمد ذکر روزه شعبان حضرت فرمود که در فضیلت روزه شعبان چنین و چنان است حتى آنکه مردى مرتکب خون حرام مى شود پس روزه مى گیرد شعبان را نفع مى بخشد او را و آمرزیده مى شود و بدانکه اعمال این ماه شریف بر دو قِسم است اعمال مشترکه و اعمال مختصه

درخت طوبی

گرچه پاره ای مفسران ازکلمه طوبی که در قرآن ذکر گردیده مفاهیمی غیر از نام درختی خاص را مراد کرده اند، اما با توجه به ادله روشن موجود، تردیدی نیست که مراد از طوبی درختی در بهشت است. هر چند این درخت دارای تفاوت ماهوی با درخت هایی که ما در ذهن داریم، دارد اما چون در تعابیر معصومین از طوبی با عنوان درخت یاد شده ، خوب است مختصر توضیحی در مورد موارد اسفاده کلمه درخت در آیات قران بدهیم. در مجموع 26 بار کلمه درخت در قرآن آمده است؛ 8 بار بصورت مذکر یعنی شجر و 18 بار بصورت مونث یعنی شجره.

گرچه شجر به معنای درخت یا گیاه است، و اکثر مفسرین قرآنی نیز آن را بر همین معنا حمل کرده اند. اما برخی از عرفا معانی دیگری را بر آن حمل کرده اند. بزعم ایشان خداوند برخی از اصطلاحات سنگین و مفاهیم نامانوس با ذهن بشری را در قالب های قابل فهمِ بشر بیان کرده، و نباید در این موارد فقط متوجه ظاهر امر شد.

کلمه طوبی در قرآن مجید یکبار و آنهم در سوره مبارکه رعد ذکر شده است:

الَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ طُوبىَ‏ لَهُمْ وَ حُسْنُ مََاب (رعد/29)‏

در مورد طوبی گفته های بسیاری وجود دارد. به نظر برخی این کلمه اصلاً عربی نیست. « ابن عباس گوید: طوبی نام بهشت به لغت حبشی است. سعید بن جبیر گوید: طوبی نام بهشت بزبان هندی است.»

طوبی درختی است در بهشت ، اصل آن در خانه پیامبر است و مومنی نیست مگر اینکه شاخه ای از این درخت در خانه او وارد شده است و بر دلش میل چیزی نیست مگر بوسیله آن درخت بدان می رسد و اگر صد سال نیز سواره ای کوشا در سایه آن حرکت نماید از آن خارج نتواند شد و اگر کلاغی از پائین آن به پرواز درآید ببالای آن نرسد تا اینکه پیر شود پس به این نعمت رغبت نشان دهید»

امام موسی کاظم علیه السلام از پدرش، و او از پدرانش فرمود:
از پیامبر اکرم(ص) در مورد درخت طوبی پرسش شد. حضرت فرمود اصلِ آن درخت در خانه من است و فرع آن بر اهل بهشت. بار دیگر از او پرسیده شد. حضرت فرمود: طوبی در خانه علی(ع) است. از او در این مورد پرسش شد و حضرت فرمود: خانه من و علی(ع) در بهشت در یک مکان است.

از امام صادق (ع) روایت شده است که: پیامبر گرامى اسلام، فاطمه (س) را زیاد مى‏بوسید. برخى از زنانش از اینکار نارضایى نشان دادند. فرمود: هنگامى که مرا به آسمان بردند، داخل بهشت شدم. جبرئیل مرا به نزدیک «طوبى» برد و از آن درخت، سیبى بمن داد و خوردم. از این سیب، نطفه‏اى تولید شد که پس از بازگشت بزمین با همسرم خدیجه در آمیختم و او را به فاطمه باردار شد. اکنون هر گاه اشتیاق بهشت پیدا مى‏کنم، دخترم را مى‏بوسم و چون او را مى‏بوسم، بوى درخت طوبى را استشمام مى‏کنم، بنا بر این فاطمه، انسانى است حور وش‏.

در تفسیر قمی از پیامبر اسلام روایت شده است که فرمود: «چون داخل بهشت شدم درخت طوبی را دیدم که اصل آن در خانه علی(ع) بود و در بهشت قصر و منزلی نبود مگر آنکه شاخه ای از درخت طوبی در آن سایه افکنده بود و بالای آن شاخه صندوقی از مشک و عطریات و حله ها به رنگهای مختلف وجود داشت که لباس اهل بهشت است. وسط آن سایه کشیده شده(ظل ممدود) است که به اندازه عرض تمام آسمانها و زمین است که برای مومنین و رسول مهیا شده است و مسافت آن مقداریست که سوار تندرو صد سال راه برود، و مقصود از آیه وَ ظِلٍّ مَمْدُود(واقعه/30) همین است. پائین آن انواع میوه ها و طعام چیده شده برای اهل بهشت. چیزهایی که در دنیا دیده و شنیده نشده هر چه از آن میوه ها چیده شود فوراً بجایش روئیده می شود و زیر آن درخت چهار نهر جاریست؛ مِنْ ماءٍ غَیْرِ آسِن‏(محمد/15)، مِنْ لَبَنٍ لَمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُه‏(محمد/15)، مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِین ‏(محمد/15) و مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى‏ (محمد/15)»

بر اساس روایات درخت طوبی یکی از چند چیزی است که ذات باریتعالی با دست قدرت خویش آن را خلق نموده است. چنانچه ابن عربی نیز بر اساس روایت نبوی به آن تصریح کرده:
در خبر است که خداوند عز و جل جنت عدن را با دستش خلق نمود، و تورات را با دستش نوشت، و درخت طوبی را با دستش غرس نمود، و انسان را با دستش خلق فرمود.

فرهنگ لغات کلمات شاخه ای از بهشت

شاخه :

(خَ یا خِ) (اِ.) 1 - شاخه درخت . 2 - شعبه . 3 - بخش فرعی جدا شده از یک مجموعة اصلی . 4 - واحد شمارش تیرآهن ، نبات و مانند آن . 5 - جام شراب که به شکل شاخ بود.

ای :

(اِ یا اَ) [ ع - فا. ] (صت . حر.) علامت ندا است که پیش از اسم درآید: ای حسن ، ای پسر.

از :

( اَ) [ په . ] (حراض .)1 - علامت مفعول غیر - صریح یا باواسطه . 2 - علامت ابتدا و آغاز. 3 - در، اندر. 4 - برای ، بهر، به سبب . 5 - نسبت به ، در مقایسه با. 6 - به دلیل ، به علت . 7 - در، اندر. 8 - از سویی ، از طرف . 9 - به جای ، در عوض .
دیده و دندان (اَ. دِ. وَ. دَ)(ق .) با کمال میل و رغبت .
( اِ ) (اِ.)(عا.) گریه ، زاری . معمولاً با ترکیب اِز و جِز می آید.
پای درآوردن ( ~. دَ. وَ دَ) (مص م .) 1 - شکست دادن ، از بین بردن . 2 - بی نهایت خسته کردن .

بهشت :


در اوستا «وهیشته » از ریشه «وهو» صفت تفضیلی است برای موصوف محذوف که «انگهو» (خوب ) و «ایشت » (علامت تفضیل ) یعنی خوشتر، نیکوتر و آن (جهان هستی ) باشد وجمعاً یعنی جهان بهتر، عالم نیکوتر، ضد دژنگهو = دوزخ پهلوی و «وهیشت » فردوس . خلد. جنت . جایی خوش آب وهوا و فراخ نعمت و آراسته که نیکوکاران پس از مرگ در آن مخلد باشند. (حاشیه برهان قاطع چ معین ). دارالجزای مردمان نیکوکار. (آنندراج ). جنت . خلد. دارالسلام . (منتهی الارب ) (دهار) (ترجمان القرآن ). فردوس . ظلال . یسری . مینو. (یادداشت مولف ). حظیره قدس . (مهذب الاسماء). جایی خوش آب وهوا و فراخ نعمت و آراسته که نیکوکاران پس از مرگ در آن مخلد باشند. جنت . فردوس . خلد. (فرهنگ فارسی معین ): عالم بهشت گشته عنبرسرشت گشته کاشانه زشت گشته صحرا چو روی حورا.
کسایی .
فردوسی .
فردوسی .
(بِ هِ) [ په . ] ( اِ.)جایی خوش آب وهوا و سرسبز و خرم و سرشار از خوبی ها و لذت ها که پاداش پس از مرگ است ، فردوس ، جنت ، مینو، خلد.

منابع

4785 ماه شعبان0
درخت طوبی1
آن درخت2
اللَّهِ عَلِیهِ3
مى فرمود4
علیه السلام5
a. >

b.

a. >

b.

a. >

b.

a. >

b.

a. >

b.

a. >

b.

a. >

b.

4785