یک بافت ساختاری متخلخل و فیبری هست که در ساقه و ریشه‌های درختان و دیگر گیاهان ی یافت می‌شود. این ماده یک ماده آلی هست - یک کامپوزیت طبیعی از الیاف سلولزی که در کشش قوی می باشند و در یک ماتریکس of که مقاومت می‌کند مقاومت می‌کند. گاهی به نام یک بافت ی ثانویه در ساقه درختان تعریف می‌شود و یا به طور گسترده تعریف می‌شود تا همان طرز بافت در جای دیگر مانند ریشه‌های درخت یا بوته را در بر بگیرد. در یک درخت زنده این کار یک عمل حمایتی را انجام می‌دهد و گیاهان ی را قادر می‌سازد تا بزرگ شوند و یا خودشان بایستند. آلوئه ورا هم چنین آب و مواد غذایی بین برگ‌ها، دیگر بافت‌های رشد و ریشه‌ها را منتقل می‌کند. ایضاً می‌تواند به سایر مواد گیاهی با ویژگی‌های قابل‌مقایسه، و مواد مهندسی شده از ، یا تراشه‌های و یا فیبر اشاره کند.


Wood is a porous and fibrous structural tissue found in the stems and roots of trees and other woody plants. It is an organic material - a natural composite of cellulose fibers that are strong in tension and embedded in a matrix of lignin that resists compression. Wood is sometimes defined as only the secondary xylem in the stems of trees, or it is defined more broadly to include the same type of tissue elsewhere such as in the roots of trees or shrubs.[citation needed ] In a living tree it performs a support function, enabling woody plants to grow large or to stand up by themselves. It also conveys water and nutrients between the leaves, other growing tissues, and the roots. Wood may also refer to other plant materials with comparable properties, and to material engineered from wood, or wood chips or fiber.

فهرست

درون‌

در علوم جنگل، بخش درونی و غیرزنده ساقه درخت که به آن استحکام بیشتری می‌بخشد را درون‌ می‌گویند. به همین منوال بخش بیرونی ساقهٔ درخت مرکب از یاخته‌های زنده که آب را به بخش‌های بالاتر درخت منتقل می‌کند برون‌ نامیده می‌شود. درونی شدن در تمامی درختان بعد از سن مشخصی رخ می‌دهد که به طرز گونه ی بستگی دارد ولی برخی از درختان درون‌ نامشخص مستند یعنی بخش تیره تری در تنه یا گرده بینه درخت دیده نمی‌شود مانند برخی ار اقسام خانواده صنوبر ممرز توسکا بید ون یا زبان گنجشک و برخی از سوزنی برگان مثل زربین و سروناز و سرو شیراز درون‌ دارای خواص بهتری نسبت به برون‌ هست که اغلب به دلیل تجمع مواد استخراجی تیره شدن و افزایش دوام طبیعی می‌باشد در نتیجه کمتر مورد حمله قارچها و سایر عوامل مخرب قرار می‌گیرد. هر طرز پوسیدگی که به درون‌ محدود می‌شود را (درون‌پوسه) می‌نامند. سرخ، خاکستری یا آبی شدن درون‌ درختان پهن‌برگ که لزوماً در نتیجه پوسیدگی نیست، را اصطلاحاً (درون‌تیرگی) می‌نامند. قهوه‌ای یا مشکی شدن قسمت‌هایی از درخت یا دار که لزوماً در نتیجه پوسیدگی نیست را (درون‌سیاهی) نام گذاشته‌اند. انواع درون‌ :
  • ی که تحت تأثیر عوامل طبیعی مانند قارچ و یخ‌زدگی تغییر رنگ داده و شبیه به درون‌ شده باشد، (درون‌ کاذب) نام دارد.
  • نوعی درون‌ کاذب که بر اثر یخبندان شدید به وجود می‌آید و سبب ایجاد قسمت‌های رنگی در بخش مرکزی ساقه می‌شود (درون‌ یخ‌زاد) نام دارد.
  • درون‌ کاذب‍‍‍ی به رنگ مشکی یا قهوه‌ای تیره که بنا به عادت از درون‌ قابل تشخیص نیست و عمدتاً در پهن‌برگان مشاهده می‌شود، (درون‌سیاه) نامیده می‌شود.
  • قرمزی بارز درون‌ سوزنی‌برگان و برخی پهن‌برگان که عامل آن نوعی قارچ هست را (دل‌قرمزی) می‌گویند.

انداختن درخت و حمل الوار

در زمان‌های گذشته به وسیلهٔ اره‌های دستی درخت‌ها را می‌بریدند ولی امروزه برای انداختن درخت از اره‌های برقی یا ماشین‌های بزرگی بکاربرده می‌شود که می‌توانند در تعدادی ثانیه یک درخت را بیندازند و پوست تنهٔ آن را بکنند. در بعضی کشورها تنه‌های درخت را به نزدیک‌ترین رودخانه می‌اندازند و به کمک جریان آب به کارگاه بری می‌رسانند، ولی بخش عمدهٔ الوار با کامیون‌های مخصوص یا با قطار حمل می‌شود.
  • وزن مخصوص ، بستگی به مقدار خلل و فرج و میزان رطوبت همراه آن دارد و بنا به عادت در رطوبت ۱۵ درصد محاسبه می‌شود. سنگین تر بنا به عادت مقاوم تر هست و بار بیشتری را تحمل می‌کند.
  • رطوبت ، مقدار آبی هست که در واحد وزن وجود دارد. رطوبت بر روی خواص فیزیکی اثر زیادی می‌گذارد.
  • هدایت حرارت در ، به دلیل کم بودن قابلیت هدایت حرارتی برای ساختن عایقهای حرارتی مساعد است.
  • تغییر ابعاد بر اثر حرارت:ازدیاد حرارت، بنا به عادت حجم را کمی زیاد می‌کند و مقدار رطوبت را کاهش می‌دهد و باعث کاهش جرم حجمی می‌شود.ضریب انبساط حرارتی در جهت طولی حدود ۱۸ درصد جهت شعاعی و مماسی است.
  • گرمای ویزهٔ :گرمای ویژهٔ خیلی زیاد هست و وقتی در کنار هدایت حرارتی ناچیز آن قرار می‌گیرد باعث به وجود آمدن ویژگی‌های مساعد در می‌شود. برای مثال سطوح در مساوی خورشید و تابش آن بر خلاف فلزات سوزاننده نیست و در محیط‌های بسیار سرد نیز یخ نمی‌زند.
  • جذب و تخفیف صدا: ‌های سبک، صداهارا بهتر جذب می‌کنند. هر چه سطح نا منظم تر و مرطوب تر باشد، خاصیت عایق بودن آن در مساوی صدا اغلب است.

خواص مکانیکی :

  • سختی : این ویژگی در کیفیت کار با آن ونیز مصارفی نظیر پارکت که پیوسته تحت تأثیر سایش می باشند مهم هست.
    ‌های نرم اغلب مصرف درودگری دارند.
  • تاب فشاری، به خاطر ساختمان ناهمگن در جهات و اندازه‌های مختلف، متفاوت هست.
    در جهت الیاف تاب فشاری زیادی دارد ولی بر اثر وارد آوردن نیروی خیلی زیاد تغییر شکل می‌دهد.
  • مقاومت خمشی: تحت تأثیر خمش به‌طور محسوسی تغییر شکل می‌دهد. چنانچه نیروی وارد شده بیشتر از تاب خمشی باشد باعث از هم گسیختگی الیاف می‌شود.
  • تاب ضربه‌ای:چون مرطوب انعطاف‌پذیر تر است، مقاومت آن در مساوی ضربه اغلب هست.
    به‌طور کلی هرچه متخلخل تر باشد، تاب ضربه‌ای آن کمتر است.
  • دوام : جسم بادوامی نیست. و به وسیله حشرات و قارچها فرسوده می‌شود. البته ‌های متراکم تر، مقاوم تر اند و می‌توان با روش‌هایی تراکم را افزایش داد.

خواص شی :

  • اثر هوا،lکسیژن و آب بر سلولز:هوای خشک در حرارت عادی بر روی سلولز اثر نمی‌کند.. مواد اکسیدکننده نیز در صورت رقیق بودن بر روی سلولز اثر ندارند ولی چنانچه غلیظ باشند مولکول سلولز را تحت تأثیر شیمیایی قرار می‌دهند.
  • اثر حرارت:سلولز در درجه حرارت ۱۵۰ درجه سانتی گراد تغییر رنگ می‌دهد و در ۳۰۰ درجه سانتی گراد تجزیه می‌شود.
  • اثر اسیدها:اغلب اسیدهای معدنی و آلی تنها چنانچه غلیظ باشند بر سلولز مؤثرند.
  • اثر قلیاها:به‌طور کلی قلیاها در بعد رقیق بر سلولز اثری ندارند ولی سود غلیظ بر سلولز اثر می‌کند و از این طریق مواد مختلفی به دست می‌آید که در صنایع تهیه ابریشم مصنوعی کاربرد دارند.

خواص کاربردی :

  • یکی از مصالحی هست که قابل تجدید هست و در صورت وجود مدیریت صحیح هیچوقت تمام نمی‌شود.
  • در صنایع و موارد گسترده و گوناگونی مانند: کشتی سازی، هواپیما سازی، کاغذ سازی، ابریشم و چرم مصنوعی، ساخت ابزار موسیقی و... کاربرد دارد.
  • در تزیینات داخلی و خارجی به نام یکی از بهترین و زیباترین مصالح طبیعی، به طراحان کمک شایانی می‌کند.
  • قطعات به راحتی به هم چفت می‌شوند و توسط میخ و پیچ، چسب یا با اتصالات ساده جوبی مانند کام و زبانه و دم چلچله به همدیگر وصل می‌شوند.

شکل ظاهری

در بعد اولیه تنها تسطیح می‌شود، سرشاخهها و گرههای برجسته آن گرفته می‌شود. ‌های گرد در طول و قطرها، متفاوت بوده که طرز قطور آن برای ستونها و تیرهای باربر مصرف می‌گردد. از ‌ها با قطر کمتر برای ‌های وادار و توفال و لپه و نظایر آن مصرف می‌شود. این ‌ها بنا به عادت از درخت‌های تبریزی، شمشاد، بید، ممرز، راش و... تهیه می‌گردد.

الوار

در قدیم ‌های گرد به وسیله اره دو سر بلند که طول آن در حدود ۱٫۵ متر و تیغه آن در ناحیه دسته ۱۰ و در وسط ۱۵ سانتیمتر بود به وسیله دو کارگر بریده می‌شود، ولی امروزه عمل برش توسط اره‌های برقی دستی و اره‌های دستگاهی انجام می‌گردد و بنا به عادت برش هر ردیف به ضخامتهای دلخواه برای کارهای نجاری تهیه می‌شود. چنانچه الوار به وسیله برشهای شعاعی از گرد بینه تهیه شود از جهت مقاومت و همگن بودن اصولی تر خواهد بود. الوار از های نرم و یا از های مقاوم با مقطع مربع یا ابعاد متغیر ۴۰*۴۰ سانتیمتر یا کمتر و یا اغلب نسبت به قطر درخت، از کناره‌های گرد بینه برش شده و بعداً الوار غوله به وجود می‌آید.

الوار تبری :

الوار تبری اغلب از هایی هست که دارای ترک عمیقی باشد که به واژه تبرداران لاپ و یا لاش گفته می‌شود و به وسیله تبرزنی و اهرم کردن در ترک گرد بینه اصطلاحاً لاپه می‌شود و با تبر تیز تسطیح شده و جهت کارهای متفرقه خصوصاً تراورس بکاربرده می‌شود. تراورس ریل‌های راه آهن در طول‌های گوناگون کوچک، بزرگ و متوسط تهیه می‌شود.

چهار تراش :

به طوری که اشاره شد از خانواده برش‌های چهارسوک می‌باشد که در ابعاد ۸ تا ۱۲ سانتیمتر و یا نسبت به عرض الوار برش می‌شود و جهت کلاف کشی در ساختمان‌های ی و پوشش‌های آنها، در اسکلت خرپاسازی شیروانی، پلها زیر قالبهای کفراژ و ستونها و نعل کفها به نام نعل بندی در ساختمان‌های ی ایوان دار مصرف می‌گردد.

تخت لت :

از ‌های مدور که ترک برداشته و مانند کتاب باز شده و در دو قطر نامساوی می‌باشد و اصطلاحاً به شکل دم کاردی و یا دو دم در طول تقریبی تا ۱٫۵ متر و عرض بین ۴۰ تا ۷۰ سانتیمتر تهیه می‌شود. این تخته‌ها از نشست دم کاردی یکدیگر به بعد سفال ریزی بر سطح اسکلت و شیبهای خارجی خانه‌های روستایی و کلبه و آشیانههای جنگلی مصرف داشته و اغلب در شمال ایران بکاربرده می‌شود. تخته‌های لت اکثراً از ‌های مقاوم به خصوص بلوط می‌باشد.

تخته یاشیکی :

این تخته بنا به عادت از های ملایم و نرم که میخ در آن‌ها نشست انجام دهد و از قطعات گردبینه در ارتفاع و عرض لازم و به ضخامت ۱۰ تا ۲۰ میلی‌متر برش می‌شود. چنانچه قطعه گردبینه بزرگ باشد ابتدا به صورت دوبینه درآمده و سپس هر بینه با برشهایی به صورت ورق به شکل تخته درآمده و در بسیاری از کارها مصرف می‌شود. توجه ۱: کناره‌های تخته درآمده وسیله برش یک عرض می‌گردد. توجه ۲: چنانچه گردبینه به چهارسوک تبدیل شود و سپس از آن تخته تهیه گردد کاری اصولی انجام شده‌ هست.

مصرف در صنعت

به‌طور کلی از در قدیم به نام تیرها جهت کلاف بندیهای مقاوم در قوسهای پاتوپا و طاقها و کلاف بندی در تیغه‌های خشخاشی گنبدها که کارایی شناژ کلاف‌کننده را دارد، بکاربرده شده‌ هست.
ایضاً در ساختمان‌های شهری و روستایی به نام تیرهای پوشش و ستونهای باربر از آن نهایت بهره‌گیری می‌شود. از تیرهای یکنواخت با قطر بین ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر برای اسکلت و کلاف بندی تله بستها برای دیوارسازیها بهره برده می‌شود. از تیرهای بلند و قطور برای تیرهای تلگراف و تلفن بین راه‌ها و انتقال نیرو بکاربرده می‌شود. همچنین از ‌های مقاوم و سخت به نام تیرهای تونلی در ارتفاع ۱٫۵ تا ۳ متر و به قطر ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر جهت شمع بندی در تونلهای معدن زغال سنگ نهایت بکاربرده می‌شود. بجز در ساختمان‌های قدیمی و امروزی در بسیاری از صنایع دیگر از جمله صنایع چاپ، ارابه سازی، مبل سازی، نجاری، قالب کفاشی، کلاف و قاب سازی ماشین و واگن سازی قطار و بسیاری از صنایع دیگر خصوصاً در صنعت مادر قالب سازی مصرف فراوان دارد. امروزه فراورده‌های بسیاری مانند اقسام فیبرهای فشرده، فرمیکاهای الوان استخوانی، نئوپان و تخته‌های نسوز و تخته‌های سه لایی و پنج لاییها و بسیاری دیگر در سیستمهای ماشینی تهیه و در کارهای ساختمانی و درودگری مصرف می‌گردد.

نگهداری

در قدیم را به وسیله دوغابه آهک و یا اندود قیرهای طبیعی و یا به وسیله اندود تزریق طبیعی قطران رقیقی محافظت می‌کرده‌اند. در مواردی بر سطح سوخت ناقص می‌داده‌اند تا بدین وسیله از بقیه محافظت شود، از روش ذکر شده برای نگهداری تیرهای چراغ برق و تلگراف جهت مقابله با رطوبت و خطر موریانه زدگی به فراوانی بکاربرده می‌شود. از این روش برای حفاظت در نشست میان دیوارها بکاربرده شده‌ هست.
امروزه به وسیله مواد شیمیایی به روش‌های گوناگون تزریق و عایق می‌شود. بنا به عادت در ایران از به صورت خام بکاربرده می‌گردد. ولی تکنیک امروزی در کشورهای صنعتی را به طریق گوناگون و با تکنولوژی اصطلاحاً به عمل می‌آورند که از جهات گوناگون بخصوص در مقاومت و عمر و ‌سوزی بسیار مؤثر هست.

تاریخچه مصرف در ایران

در کاوش‌های باستان شناسی که بر روی تپه چراغعلی انجام شده‌است، مجسمه ی گاو و گاو آهنی به دست آمده که حکایت از #تغییرمسیر سازی هزاره دوم و اول قبل از میلاد دارد. مسلماً در آن زمان نقش مهمی در این سرزمین داشته‌است. داریوش در فرمان بنیاد شهر شوش می‌گوید: (تخته و یکا از گاندرا و کرمانیا آورده شد)). واژه (یکا) در زبان فارسی همان درخت جگ هست که ی قهوه‌ای رنگ و سخت دارد. از این نقش برجسته قصر آپادانا در دوره هخامنشی آشکار می‌شود که را برای بکاربرده کاربردی و تزئینی در دوران مادها نیز به کار می‌گرفتند. در قسمتی از این نقش برجسته یک درباری ماد در حال حمل یک صندلی ی مشاهده می‌شود که مربوط به سده پنجم پیش از میلاد است. به‌طور کلی از به طرق گوناگون در بناهای مساجد و گلدسته‌ها،مدارس,کاخها،بازارها،دکاکین,حجرهها و کاروانسراها و... نهایت بکاربرده می‌شد.

مصرف در بناهای دوره قاجار و معاصر

در دوران قاجاریه ساختمان در شکل‌های کلاه فرنگی و طرههای پیش آمده زیبا مانند عمارت باغ ارم در شیراز, شمس‌العماره و کاخ گلستان و سلطنت آباد در تهران و بسیاری از بناهای دیگر به شکل خاصی در آن‌ها به کار رفته هست.
به‌طور کلی از و فراورده‌های آن در بناهای صد سال اخیر به نام مصالحی مؤثر در ستون‌های ی، پوشش‌های سقف‌های دوجداره خارجی و توفال سازی، ایضاً در ساختن درهای ارسی و پنجرههای ظریف با کارهای هنری گوناگون بکاربرده گوناگون شده‌است. در سالیان گذشته و ایضاً در روزگار اخیر از وجود ‌های مقاوم جهت کلافبندی ساختمان‌های ی در شمال ایران، چه در بعد سنتی و چه در کیفیت و کاربرد روش‌های امروزی به ویژه در شیروانی سازیهای گوناگون نهایت بکاربرده می‌شود. از وجود و فراورده‌های آن در ساختمان‌های جنگلی و موسسات جنگلبانی و اسکلت کلبه‌های روستایی و ساختمان‌های مسکونی ی محدود و انبارهای آنها، ایضاً انبارهای وسیع کشاورزی و برخی از سالن‌های دامداری و مرغداری و سالن‌های وسیع ورزشگاهها و آموزشگاهها و درمانگاهها و مواردی دیگر بسته به طرز آب و هوا ساخته می‌شود. امروزه از برای ازاره سازی، کف سازیهای پارکت، قاب سازیهای سقف و دکورسازیها و کابینتهای ی و بخصوص درهای ی با روکش‌های زیبا بهره کافی گرفته می‌شود. ایضاً از وجود برای ساختن دیوارهای جداکننده و در مجموع اقسام قالب بندی‌های کفراژ جهت کارهای بتونی و اقسام داربستهای باربر و مقاوم بکاربرده می‌شود و به‌طور کلی بعد از سنگ، آجر، گچ و آهک، نیز یکی از مصالح بسیار مؤثر در امر ساختمان سازی می‌باشد.

ویژگی‌های واژه:


نقش دستوری: اسم
آواشناسی: Cub
الگوی تکیه: S
شمارگان هجا: ۱
برابر ابجد: ۱۱
تلفظ واژه : /čub/
معنای واژه در حوزه های مختلف
  • قسمت سفت و سخت زیر پوست درخت که در صنعت و ساختن اشیای ی به کار می‌رود.
  • خوردن: (مصدر لازم) [مجاز] کتک خوردن.
  • زدن: (مصدر متعدی)
    ۱. کسی را با کتک زدن.
    ۲. [عامیانه، مجاز] قیمت گذاشتن و به فروش رساندن اجناسی از طریق حراج؛ حراج‌ کردن جنس.
  • شدن: (مصدر لازم) [عامیانه، مجاز] خشک و ثابت شدن.
  • شفت: ‌دستی کلفت ناتراشیده.

منابع

۱٫ چوب - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
۲٫ چوب - برگرفته از واژه یاب
۳٫ Wood - Wikipedia

دریافت نسخه ورد مقاله چوب

کد مطلب3556