برنز یک آلیاژ هست که عمدتاً حاوی مس، بنا به عادت با حدود ۱۲ - ۱۲.۵ درصد قلع و اغلب با افزودن فلزات دیگر (مانند آلومینیوم، منگنز، نیکل یا روی) و گاهی غیر فلزات مثل آرسنیک، فسفر یا سیلیسیم است. این موارد، محدوده‌ای از آلیاژهای را تولید می‌کنند که ممکن است به تنهایی سخت‌تر از مس باشند و یا خواص مفید دیگری مثل استحکام، شکل پذیری و یا قاب سازی داشته باشند.


Bronze is an alloy consisting primarily of copper, commonly with about 12–۱۲٫۵% tin and often with the addition of other metals (such as aluminium, manganese, nickel or zinc) and sometimes non-metals or metalloids such as arsenic, phosphorus or silicon. These additions produce a range of alloys that may be harder than copper alone, or have other useful properties, such as stiffness, ductility, or machinability.

دوره باستانی که در آن برنز از همه دشوارتر بود، به نام عصر برنز شناخته می‌شود. آغاز عصر برنز از هند و غرب اوراسیا شکل گرفت در حدود هزاره چهارم پیش از میلاد، و تا هزاره دوم پیش از میلاد در چین، و در جاه‌ای دیگر به تدریج در مناطق گسترش یابد. عصر برنز مدرن از حدود ۱۳۰۰ سال پیش از میلاد آغاز شد و تا حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد به اوراسیا رسید، هر تعدادی برنز در دوران مدرن بسیار مورد بکاربرده قرار گرفت.


The archeological period in which bronze was the hardest metal in widespread use is known as the Bronze Age. The beginning of the Bronze Age in India and western Eurasia is conventionally dated to the mid-4th millennium BC, and to the early 2nd millennium BC in China; elsewhere it gradually spread across regions. The Bronze Age was followed by the Iron Age starting from about 1300 BC and reaching most of Eurasia by about 500 BC, although bronze continued to be much more widely used than it is in modern times.

از آنجا که قطعات تاریخی عمدتا از (مس و روی) ودرصدی برنز با ترکیبات گوناگون ساخته شده‌اند.


Because historical pieces were often made of brasses (copper and zinc) and bronzes with different compositions, modern museum and scholarly descriptions of older objects increasingly use the generalized term "copper alloy" instead.

فهرست

عصر برنز

عصر برنز بعد از عصر مس رخ داده‌ هست.
این تقسیم‌بندی به این جهت هست که مصنوعات فلزی این دوره از زندگی بشر، اغلب ترکیبی از مس و قلع هست به‌طوری‌که کاوش‌های دیرین‌شناسی نشان داده، ساکنان ایران از پنج هزار سال قبل از میلاد مسیح نیز آلیاژ برنز را می‌شناخته‌اند و از آن برای ساختن مصنوعات فلزی خود بکاربرده می‌کرده‌اند. مصنوعات مفرغی که در سایر نقاط دنیا ضمن حفاری‌های گوناگون یافت شده، قدیمی‌تر از این تاریخ نیست. بنابراین می‌توانیم شروع عصر برنز را از پنج هزار سال قبل از میلاد مسیح بدانیم.

برنز در ایران

ایران دارای پیشینه بسیار طولانی در امر ذوب سنگ معدن و استخراج فلز مس می‌باشد، آثار بدست آمده از تپه قبرستان دشت قزوین متعلق به نیمه دوم هزاره پنجم پیش از میلاد، روستاهای سنگتراشان و سرخه ده علیا (سرسراب) در خرم آباد لرستان ، تپه علی کش در دهلران، تپه سیلک، تل ابلیس در بخش مرکزی رشته کوههای کرمان و کاوشهای بمپور و شهداد گویای این مطلب هست.
فلز کاران قدیمی به مرور در جهت بهره‌گیری از عناصر و ترکیب آنها، به ماده‌ای محکم تر از آلیاژ مس و قلع دست یافتند که اصطلاحاً برنز نامیده می‌شود. بدین ترتیب برنز به صورت یکی از برجسته‌ترین صنایع فلات ایران در آمد. عصر برنز در ایران به سه دوره فرعی تقسیم می‌شود که عبارتند از:
  • عصر برنز قدیم از ۲۰۰۰ – ۳۰۰۰ پیش از میلاد
  • عصر برنز میانه از ۱۶۰۰ – ۲۰۰۰ پیش از میلاد
  • عصر برنز جدید از ۱۲۰۰ – ۱۶۰۰ پیش از میلاد
(از آثاری که در حفریات سیلک و گورهای آن امروز به دست آمده‌است عبارت هست از ..... اسلحه‌ای چون خنجر و سپر و پیکان و شمشیر که آن‌ها را با آهن و برنز ساخته‌اند.) (از قرن نهم پیش از میلاد بر اثر توسعه روز افزون دادوستد، تجارت آهن رو به ترقی گذاشت ..... ولی با وجود ازدیاد اشیای آهنین، آلات و ادوات مسی و برنزی ارزش خود را از دست نداد و در گورهای آن دوره اشیای درست شده از برنز و مس بسیار وجود دارد.)

برنزهای لرستان

یکی از مناطق شاخص ایران در زمینه صنعت برنز، ناحیه لرستان هست.
لرستان در مرکز نوار غربی ایران و از مجموعه دره‌های تنگ و باریک و کوههای مرتفع تشکیل شده‌ هست.
شواهد موجود اشاره به فلزکاری لرستان از هزاره چهارم پیش از میلاد دارد. مجموعه اشیای فلزی منسوب به لرستان از نیمه قرن گذشته توسط محققین و پژوهشگران گوناگون بسیار مورد توجه قرار گرفته و زینت بخش اکثر موزه‌های بزرگ جهان می‌باشد. پژوهشگران، هنر برنز کاری لرستان را نتیجه کارهای ساده‌ای می‌دانند که بیان‌کننده چندین قرن انقلاب مادی ملتی کشاورز و جنگجو هست.
این هنر در هزاره چهارم قبل از میلاد به اوج خود رسید. اهمیت هنر برنز کاری لرستان، انتقال هنر و سنن اجدادی، انتقال مفاهیم و موضوعات مشترک مذهبی و بیان قانون مندی‌هایی هست که برای همه اقوام سوارکار، جنگاور و کشاورز دنیای قدیم، به نحوی تحسین برانگیز، دل‌نشین، پسندیده و ستودنی بوده‌ هست.
اشیاء، وسایل و به جا مانده از هنرمندان خردمند زاگرس، بسیار و بی‌شمار هست که از آن‌ها می‌توان به جنگ‌افزارها حاوی خنجر، شمشیر، گرز و... ساز و برگ سوارکاری، وسایل زینتی و اقسام ظروف و وسایل پذیرایی مخصوص اشاره کرد.

معادن مس و قلع در ایران باستان :

کوههای سهند نزدیک تبریز و حوالی قره داغ، دامنه‌های جنوبی زاگرس نزدیک استرآباد و شاهرود، انارک دراصفهان، رباط الک آباد در نزدیکی مشهد، لرستان و اطراف همدان و در حوالی دریای مازندران معادن سنگ قلع و مس فراوانی وجود داشته‌ هست.
در ارتباط با فلز وارداتی می‌توان به این مسئله رجوع کرد که در اوایل هزاره دوم پیش از میلاد تجارت فلز از آناتولی شرقی به آشور وجود داشته و فلز به صورت غنائم جنگی به وسیله حکام آشوری منتقل می‌شده‌است.

برنز در جهان

هزاران سال هست که از مفرغ کالاهای گوناگون می‌سازند. برنز اگرچه فلزی بسیار سخت و کار کردن با آن دشوار است، ولی گفته می‌شود که چینی‌ها، مصری‌ها، یونانی‌ها، ایرانی‌ها و رومی‌های قدیم آن را می‌شناختند و از آن برای ساخت لوازم گوناگون بکاربرده می‌کردند. در کورنوال انگلیس معدن‌های زیادی وجود داشته که دارای ذخیره‌های عظیم قلع بوده‌ هست.
بنابراین، قلعی که از کورنوال به دست می‌آمده برای ساختن برنز در بخش‌های دیگر اروپا بکاربرده می‌شده‌ هست.
بیشتر از هزار سال قبل در کشورهای چین، کره و ژاپن هم مفرغ بکاربرده می‌شده‌است.

برنز در اروپا و آمریکا

برنز به سه صورت مورد بکاربرده قرار می‌گرفته‌است: برای ظرفهای کلیسا، برای نیازهای روزمره، و در کارهای مورد نیاز. بکاربرده از کاسه‌های برنزی از قرون وسطی در کلیساهای انگلیس متداول شده‌است. در انگلیس ساختن بشقاب و فنجانهای برنزی بسیار رایج بود. ولی در همان زمان اشخاص ثروتمندتر از ظروف نقره‌ای بکاربرده می‌کردند و بکاربرده از ظروف برنزی تنها مختص طبقهٔ متوسط بود. در فرانسه، در قرن چهاردهم، از برنز برای ساختن ظرفهای نوشابه، بشقاب، نمکدان، و قابلمه‌های غذا بکاربرده می‌کردند. در قرن چهاردهم در آلمان کارخانه‌ای تأسیس شد که در آن محصولاتی از مفرغ می‌ساختند در همان زمان در بلژیک، هلند، سوئیس، روسیه و اسکاندیناوی نیز ظروف برنزی ساخته می‌شد. در ایالات متحده از برنز، در دوره‌های اولیه کشف این قاره بکاربرده می‌شد و مقداری ظروف برنزی مربوط به قرن هفدهم وجود دارد، ولی تولید اساسی آن بین سالهای ۱۷۵۰ (میلادی) و ۱۸۵۰ (میلادی) انجام پذیرفت. در آن زمان از برنز برای تهیهٔ تمام ظروف آشپزخانه بکاربرده می‌شد.

ویژگی‌های واژه: برنز


نقش دستوری: اسم
آواشناسی: boronz
الگوی تکیه: WS
شمارگان هجا: ۲
برابر ابجد: ۲۵۹
تلفظ واژه برنز : /boronz/
معنای واژه برنز در حوزه های مختلف
  • آلیاژی مرکب از مس و روی که در قالب‌گیری، مجسمه‌سازی، و در ساخت قطعات صنعتی و زیورآلات به کار می‌رود.

منابع

۱٫ برنز - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
۲٫ برنز - برگرفته از واژه یاب
۳٫ Bronze - Wikipedia

دریافت نسخه ورد مقاله برنز

کد مطلب3094