فهرست


انواع ساختمان :

در معنای کلی هر سازه‌ای را می‌توان ساختمان نامید، منظور از ساختمان بناهای درست شده با مصالح بنایی (آهن، سیمان، گچ، آجر و …) می‌باشد. اصولاً بنا را می‌توان به دو دسته تقسیم نمود.

انواع ساختمان از لحاظ سازه :

ساختمان‌های بتنی

ساختمانی هست که برای اسکلت اصلی آن از بتن آرمه (سیمان، شن، ماسه و فولاد به صورت میلگرد ساده یا آجدار) بکاربرده شده باشد.

در این طرز ساختمان، سقفها به وسیله تاوه (دال)های بتنی پوشیده می‌شود، یا از سقف‌های تیرچه بلوک یا سایر سقف‌های پیش‌ساخته بکاربرده می‌شود. برای ساخت دیوارهای جداکننده (پارتیشن‌ها) ممكن است از اقسام آجر مانند سفال تیغه‌ای، آجر ماشینی سوراخ دار، آجر معمولی فشاری، فوم استاندارد ضد حریق، تیغه گچی یا چوب بکاربرده شود. همچنین ممكن است از دیوارهای بتن آرمه هم بکاربرده شود که در این صورت طرز این دیوارها دیوار برشی می‌باشد. در این طرز ساختمان برای ساخت شاه تیرها و ستون‌ها از بتن آرمه (بتن مسلح) بکاربرده می‌شود. ساختمان‌های بتونی استحکام زیادی در مساوي حوادث طبیعی دارند.

ساختمان‌های فلزی

در این طرز ساختمان‌ها برای ساختن ستون‌ها و پل‌ها از پروفیل‌های فولادی بکاربرده می‌شود. در ایران بنا به عادت برای ساختن ستون‌ها از تیر آهن‌های دوبل یا بال پهن‌های تکی بکاربرده می‌نمایند. برای اتصالات از نبشی-تسمه و برا س ل سیب ی زیر ستون‌ها از صفحه فولادی (بیس پلیت) بکاربرده می‌شود و بنا به عادت دو قطعه را به وسیله جوش به هم وصل می‌نمایند (استفاده از پرچ یا پیچ و مهره نیز متداول است). در این طرز ساختمان برای مقابله با زلزله از باد بندهای فلزی بکاربرده می‌شود.

مزایای ساختمان‌های فلزی

مقاومت بالا: مقاومت فولاد بالا بوده و نسبت مقاومت به وزن آن از بتن بزرگتر هست.
این موضوع در سوله‌های با دهانه‌های بزرگ و ساختمان‌های مرتفع و ساختمان هائی که بر روی زمین‌های سست احداث می‌شوند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

مقاومت متعادل مصالح: مقاومت فولاد در کشش و فشار یکسان و در برش نیز خوب و نزدیک به کشش و فشار هست.
در تغییر وضع بارها، نیروی وارده، فشاری و کششی قابل تعویض بوده و مقاطع به خوبی عکس‌العمل نشان می‌دهند؛ ولی مقاومت بتن در فشار مساعد بوده و در کشش یا برش کم هست.
پس چنانچه مناطقی تحت نیروی کششی قرار گرفته و مسلح نشده باشند، تخریب می‌شوند.

خواص ارتجاعی: به دلیل همگن بودن فولاد، خواص ارتجاعی محاسباتی آن با تقریب بسیار خوبی مصداق عملی دارد. به نام مثال، ممان اینرسی یک مقطع فولادی را می‌توان با اطمینان در محاسبات وارد نمود. حال اینکه در مورد بتن این ارقام خیلی معین و قابل اطمینان نیستند.

ضریب نیروی لرزه‌ای: در قالب‌های بتن مسلح به دلیل وزن بیشتر، ضریب نیروی لرزه‌ای از قاب‌های فلزی بزرگتر است.

شکل‌پذیری: یکی از خواص مهم مصالح فلزی شکل‌پذیری آنه هست.
فلزات قادرند تمرکز تنش را که در واقع علت شروع خرابی هست و نیروهای دینامیکی و ضربه‌ای را تحمل نمایند، در حالیکه بتن ترد و شکننده بوده و عملکرد آن در مقابل این نیروها بسیار ضعیف است.

معایب ساختمان‌های فلزی

ضعف در مساوي حرارت: مقاومت فلز با افزایش دما کاهش می‌یابد. چنانچه دمای اسکلت فلزی به حدود ۶۰۰ درجه سانتی گراد برسد، تعادل ساختمان به خطر می‌افتد.

خوردگی فلز در مقابل عوامل خارجی: ساختمان‌های فلزی در مقابل عوامل جوی دچار خوردگی شده و از ابعاد مفید آن‌ها کاسته می‌شود. ضمناً مخارج نگهداری و محافظت آن‌ها هم زیاد است.

تمایل قطعات فشاری به کمانش: با توجه به اینکه تعداد قطعات فلزی زیاد بوده و ابعاد آن‌ها بنا به عادت کوچک است، تمایل به کمانش در این قطعات زیاد بوده و این موضوع یک نقطه ضعف محسوب می‌شود.

جوش نامناسب: بکاربرده از پیچ و مهره و تهیه قطعات در کارخانه، اقتصادی‌ترین و فنی‌ترین کار می‌باشد که در کشور ما برای ساختمان‌های متداول انجام چنین کاری مقدور نیست. بکاربرده از جوش برای اتصالات، به دلیل مهارت کم جوشکاران، قدیمی بودن ماشین آلات، عدم کنترل دقیق توسط مهندسین ناظر، گران بودن هزینه آزمایش جوش و … برزگترین ضعف اسکلتهای فلزی می‌باشد.

ساختمان‌های بنایی

منظور از ساختمان‌های بنایی ساختمان‌هایی هستندکه مصالح آنهااز آجر، بلوک سیمانی ویا سنگ درست شده اندودر آن‌ها تمام یاقسمتی از بارهای قائم توسط دیوارهای با مصالح بنایی تحمل می‌شود. برای ساختمان‌های کوچک که از ۲ طبقه تجاوز نمی‌نمایندو یا حدکثر ارتفاع آن‌ها از صفر صفر زمین ۸ متر می‌باشد می‌توان از این طرز ساختمان بکاربرده نمود.

اسکلت اصلی این طرز ساختمان‌ها آجری بوده و برای ساختن سقف‌ها در ایران بنا به عادت از پروفیل‌های فولادی و آجر به صورت طاق ضربی بکاربرده می‌گردد؛ یا از سقف تیرچه و بلوک بکاربرده می‌شود. در این طرز ساختمان برای مقابله با نیروهای جانبی (نظیر زلزله) باید حتماً از شناژهای روی کرسی چینی و زیر سقف‌ها بکاربرده شود؛ ایضاً در ساختمان‌های آجری بنا به عادت دیوارهای حمال در طبقات گوناگون روی هم قرار می‌گیرند و اغلب پارتیشن‌ها نیز همین دیوارهای حمال می‌باشند. حداقل عرض دیوارهای حمال نباید از ۳۵ سانتی‌متر کمتر باشد. یا به عبارت دیگر برای دیوارهای با مصالح بنایی، حداقل نسبت ضخامت به ارتفاع نباید از یک دهم برای دبوارهای مهار نشده کمتر باشد

ساختمان‌های خشتی و گلی

اسکلت اصلی این طرز ساختمان‌ها از خشت خام و گل می‌باشد و تعداد طبقات آن از یک طبقه تجاوز نمی‌کند و در مقابل نیروهای جانبی همانند زلزله به هیچ وجه مقاومت نمی‌نمایند.

ساختمان‌های چوبی

این طرز ساختمان‌ها در مناطقی که چوب با قیمت ارزان در دسترس هست ساخته می‌شوند، مانند شهرهای جنوبی کشور اتریش، بعضی ایالت‌های کشور آمریکا و … ساختمان‌های چوبی در ایران به دلیل کمبود منابع کمتر ساخته می‌شود.

ساختمان‌های ترکیبی

ممکن هست ساختمانی از دو یا تعدادي طرز از اقسام فوق ساخته شود مانند ساختمان‌های فلزی-بتنی یا فلزی-آجری و ….

انواع ساختمان از لحاظ طرز کاربرد و اهمیت :

ساختمان‌ها از لحاظ کاربردو اهمیت به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

  • گروه ۱(ساختمان بااهمیت خیلی زیاد):بیمارستان‌ها، مراکز آتش‌نشانی، تأسیسات آبرسانی، نیروگاه‌ها، برج‌های مراقبت، مخابرات، رادیو و تلویزیون، تأسیسات انتظامی، مراکز کمک رسانی
  • گروه۲(ساختمان با اهمیت زیاد) ساختمان‌های با اهمیت زیاد به سه دسته کلی تقسیم می‌شود:
  • الف) ساختمان‌هایی که خرابی آن‌ها موجب تلفات جانی ومالی زیاد می‌شود. مانند:فروشگاه‌های برزگ، ورزشگاه ها، سینماها، مدارس و …ب) ساختمان‌هایی که از بین رفتن آن‌ها باعث از دست رفتن ثروت ملی می‌شود. مانند:مراکز نگهداری اسناد و مدارک ملی، موزه‌ها و…

    ج) ساختمان‌هایی که خرابی آن‌ها باعث آتش‌سوزی و ایجاد آلودگی محیط زیست می‌شوند. مانند:پالایشگاه‌ها، مراکز سوخت‌رسانی و…

    ۳. دسته ۳ - ساختمان‌های «با اهمیت متوسط»

    این دسته ساختمان‌ها حاوی کلیه ساختمان‌های مشمول این آیین‌نامه، بجز ساختمان‌های نام شده در سه دسته دیگر می‌باشند، مانند ساختمان‌های مسکونی و اداری و تجاری، هتل‌ها، پارکینگ‌های چندطبقه، انبارها، کارگاه‌ها، ساختمان‌های صنعتی

    ۴. ساختمان‌های «با اهمیت کم»

    این دسته حاوی دو دسته زیر است: الف- ساختمان‌هایی که خسارت نسبتاً کمی از خرابی آن‌ها حادث می‌شود و احتمال بروز تلفات جانی انسانی در آن‌ها بسیار کم است، مانند انبارهای کشاورزی و سالن‌های نگهداری دام. ب- ساختمان‌های موقتی که مدت بهره‌برداری از آن‌ها کمتر از ۲ سال است.

    ساختمان‌سازی :

    ساختمان‌سازی بنا به عادت فرایندی زمان‌بر بوده‌است، ولي در دهه‌های اخیر با بکاربرده از قطعات پیش‌ساخته می‌توان ساخت ساختمان‌ها را سریع‌تر به پایان رساند.

    تکنولوژی‌های جدید و ساختمان‌سازی :

    صنعت ساختمان از دیرباز به نام یک صنعت سنتی و با بهره‌وری پایین شناخته شده‌است و در مطالعات انجام شده نیز با اشاره به اینکه ورود تکنولوژی به این صنعت با محدودیت و به کندی صورت می‌گیرد این صنعت را یک صنعت با پایین شناخته شده‌است در این بین ابزارهای نوین مانند مدل‌سازی اطلاعات ساختمان BIM امیدیست برای تحول در این صنعت و افزایش بهره‌وری و توسعه همه جوانب آن.





    فرهنگ لغات کلمات ساختمان 20 :



    ساختمان :


    بناء. عمارت . (اِمص ) معماری . (فرهنگستان ): اداره ساختمان شهرداری . نهاد. وضع. ساخت . ترتیب . ترکیب . خلقت . طرزساخت . طرزخلقت . شکل : ساختمان داخلی بدن . ساختمان خارجی بدن .
    اشتباه تایپی این کلمه: shojlhk
    (تِ) 1 - (اِمص .) بنا کردن . 2 - (اِ.) بنا، عمارت ، معماری . 3 - نهاد، سرشت .

    20 :



    منابع :



    • ساختمان 20 - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
    • ساختمان 20 - فرهنگ لغت دهخدا بر گرفته از وبسایت جس جو
    • ساختمان 20 - فرهنگ لغت معین بر گرفته از وبسایت جس جو

    لینک دانلود مقاله ساختمان (20)