تندیس یک مجسمه هست که در آن چهره‌های واقعی منطبق از افراد یا حیوانات یا اشکال نمادین توسط یک ماده بادوام مثل چوب, فلز یا سنگ حک می‌شوند. مجسمه‌ها در اندازه واقعی یا کوچکتر یا بزرگتر از آن هستند. یک مجسمه نمایانگر یک فرد یا حیوان یا شی در شکل جامع هست ولی برای بلند کردن و حمل آن به اندازه کافی کوچک است.


A statue is a free-standing sculpture in which the realistic, full-length figures of persons or animals or non-representational forms are carved in a durable material like wood, metal, or stone. Typical statues are life-sized or close to life-size; a sculpture that represents persons or animals in full figure but that is small enough to lift and carry is a statuette or figurine, while one more than twice life-size is a colossal statue.

مجسمه در بسیاری از فرهنگ‌ها از دوران ماقبل تاریخ تا زمان حال تولید شده‌است؛ قدیمی‌ترین مجسمه شناخته‌شده حدود ۳۰۰۰۰ سال پیش درست شده است. مجسمه‌ها، بسیاری از مردم و حیوانات، واقعی و افسانه‌ای را نشان می‌دهند. بسیاری از مجسمه‌ها در مکان‌های عمومی به نام هنر عمومی قرار دارند. بلندترین مجسمه, مجسمه اتحاد, ۱۸۲ متر (۵۹۷ فوت) هست و در نزدیکی سد Narmada در گجرات در هند قرار دارد.


Statues have been produced in many cultures from prehistory to the present; the oldest known statue dating to about 30,000 years ago. Statues represent many different people and animals, real and mythical. Many statues are placed in public places as public art. The world's tallest statue, Statue of Unity, is 182 metres (597 ft) tall and is located near the Narmada dam in Gujarat, India.

فهرست

نمونه‌ها

مجسمه‌های بسیاری برای بزرگ‌داشت وقایع تاریخی ساخته شده‌اند. از آن جمله می‌توان به مجسمهٔ نبرد هیروشیما اشاره کرد. مجسمه‌ها ممکن است به یادبود بزرگان تاریخ ساخته شوند، همچون مجسمهٔ مهاتما گاندی، و بسیاری مجسمه‌ها نیز به‌عنوان هنری عمومی به نمایش گذاشته می‌شوند. معدودی مجسمه‌ها خود به مظهری از تاریخ بدل می‌شوند، مانند مجسمهٔ آزادی در ایالات متحدهٔ آمریکا. همچنین، در ایران، سالانه بسیاری از جشنواره‌ها یا دوسالانه‌ها برپا می‌شود که به‌عنوان قدردانی و یادبود به برگزیدگان [تندیس] هدیه داده می‌شود؛ مانند جشنواره‌های: فیلم فجر، تندیس سیمرغ بلورین، جشنواره بین‌المللی فیلم جوان و نوجوان، دوسالانه مجسمه‌سازی، دوسالانه نگارگری، جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر، تندیس چنگ زرین، جشنواره فیلم رشد، جشنواره بین‌المللی تئاتر رضوی، جشنواره بین‌المللی تولیدات رادیویی، جشنواره تلویزیونی جام جم، دوسالانه مجسمه‌های شهری، ….

انواع

مجسمه‌ها می‌توانند از مواد مختلفی چون چوب، گچ، جیپس، فایبرگلاس، فلزاتی همچون طلا، نقره و برنز،برنج، آهن، زاماک و اقسام سنگ‌ها مانند سنگ مرمر ، رزین … ساخته شوند و بسته به موارد بکاربرده در اندازه‌های مختلفی دارند: مجسمه‌های کوچک را تندیسک (statuette) نیز خوانده‌اند. مجسمه‌هایی که تنها سر و شانه را به تصویر می‌کشند نیم‌تنه (bust) نامیده می‌شوند؛ و به مجسمه‌هایی که در آن‌ها تنها شکل سر تصویر شده باشد، سردیس گفته می‌شود. تندیسک‌هایی که به نام یادبود در مراسم‌های گوناگون اهدا می‌شود را در ایران با همان نام تندیس می‌شناسند. در میان جنس مجسمه‌ها طرز جدیدی با نام جیپس تولید می‌شود که این طرز مجسمه مقاومت بیشتری نسبت به پلی‌استر داشته و مقاوم در مساوی سرما، گرما و رطوبت می‌باشد. این طرز مجسمه‌ها را به شرط دارا بودن کیفیت مساعد رنگ می‌توان در محیط روباز و بیرون از منزل نیز نصب و به کار برد.

لغت‌نامهٔ دهخدا

تندیس. [تَ] (اِ مرکب) بمعنی تن‌مانند است، چه دیس بمعنی مانند باشد؛ و بمعنی صورت و تمثال و پیکر و کالبد و قالب و جثه نیز آمده‌است، اعم از انسان و حیوانات دیگر. (برهان) (از ناظم‌الاطبا). بمعنی تندِس. (فرهنگ جهانگیری) (از آنندراج). از: تن + دیس، جزو دوم از مصدر (دئس) اوستایی بمعنی نمودن و نشان دادن، یعنی تن‌نما، و این جزو به صورت پسوند در فرخاردیس و طاقدیس هم دیده می‌شود. (حاشیهٔ برهان، چ معین): نگارند تندیس او گر به کوه ز سنگ وقارش شود کُه ستوه. دقیقی. دو تندیس از زر برانگیخته ز هر صورتی قالبی ریخته. نظامی. رجوع به فرهنگ ایران باستان ص ۲۶۱، ذیل شبدیز و تندِس و تندِسه و تندیسه شود.

ویژگی‌های واژه: تندیس


نقش دستوری: اسم
آواشناسی: tandis
الگوی تکیه: WS
شمارگان هجا: ۲
برابر ابجد: ۵۲۴
تلفظ واژه تندیس : /tandis/
معنای واژه تندیس در حوزه های مختلف

  • ۱. مجسمه.
    ۲. پیکر؛ کالبد.
    ۳. تمثال؛ تصویر: ◻︎ نگارند تندیس او گر به کوه / ز سنگ وقارش شود کُه ستوه (دقیقی: ۱۱۴).

منابع

۱٫ تندیس - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
۲٫ تندیس - برگرفته از واژه یاب
۳٫ Statue - Wikipedia

دریافت نسخه ورد مقاله تندیس

کد مطلب3425